Uzmanlara göre tarım piyasaları, pandemi sonrası dönemin en büyük arz testlerinden biriyle karşı karşıya. Körfez bölgesi hem tahıl ithalatının hem de azot bazlı gübre ihracatının önemli geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Uzayan bir çatışma durumunda üretim maliyetlerinin artması, verim kaybı ve fiyatlara kalıcı bir “savaş primi” eklenmesi riski bulunuyor.

Sevkiyatlar gecikiyor

Küresel tarım ticaretinin kritik geçiş noktalarından olan Hürmüz’de tanker ve kuru yük gemilerinin rota değiştirmesi teslim sürelerini haftalarca uzatıyor. Bu durum özellikle buğday ticaretinde belirgin şekilde hissediliyor.

Buna göre:

• Buğday en fazla etkilenen ürünlerden biri olurken,

• Mısır orta düzeyde risk altında bulunuyor,

• Soya fasulyesi ise doğrudan ticaret aksamalarından çok enerji ve gübre piyasaları üzerinden dolaylı etkileniyor.

İran, Irak ve Suudi Arabistan’ın da içinde bulunduğu Körfez ülkeleri ise ithal buğdaya büyük ölçüde bağımlı.

Gıda enflasyonu riski büyüyor

Sevkiyat gecikmeleri yalnızca fiyatları değil, aynı zamanda ekim planlarını ve stok yönetimini de etkiliyor. Artan petrol fiyatları biyoyakıt talebini yükselterek bitkisel yağ ve şeker piyasalarına ek talep yaratıyor. Bu durum küresel gıda enflasyonu açısından yeni bir risk alanı oluşturuyor.

Tarım ürünlerinde risk tablosu

Gübre:
Körfez ülkeleri küresel azotlu gübre ticaretinin %40-50’sini karşılıyor. Hürmüz’deki aksamalar üre ve amonyak sevkiyatını zorlaştırırken fiyat artışı özellikle mısır ve buğday üretim maliyetlerini artırabilir.

Şeker:
Rafine beyaz şeker primi 107 dolar/ton ile zirveye çıktı. Dubai’deki rafinerilerin ham maddeyi Hürmüz üzerinden tedarik etmesi arz daralması riskini büyütüyor.

Soya ürünleri:
Soya yağı fiyatları artan petrol fiyatları ve biyoyakıt talebi nedeniyle son iki buçuk yılın zirvesini test etti. Soya küspesi ticareti ise özellikle İran’ın büyük ithalatçı olması nedeniyle hassas bir dengede bulunuyor.

Pirinç (Basmati):
Yaklaşık 400 bin ton Hint basmati pirinci limanlarda ve yolda bekliyor. Navlun maliyetlerinin iki katına çıkması yeni sözleşmeleri durma noktasına getirdi.

Buğday:
Körfez ve Kuzey Afrika ülkeleri ithalata yüksek oranda bağımlı. Hürmüz ve Kızıldeniz rotalarındaki riskler transit sürelerini uzatırken, Chicago vadeli işlemlerinde fiyatlar kile başına 5,7 doların hemen altında seyrediyor.

Mısır:
İran, Brezilya mısırının önemli alıcılarından biri. Sevkiyatta yaşanan aksama Brezilya’nın hasat döneminde ticaret dengesini zorlayabilir. Vadeli işlemlerde fiyatlar 4,30 dolar civarında bulunuyor.

Rusya’dan İran’a tahıl sevkiyatı durdu

Rusya, ABD ve İsrail’in saldırıları sonrası İran’a tahıl sevkiyatını geçici olarak askıya aldı. İran sezon için planlanan Rus buğdayının önemli bölümünü daha önce almış olsa da Karadeniz ve Hazar üzerinden yeni yüklemeler durduruldu.

Navlun ve sigorta maliyetlerindeki artışın yanı sıra ödeme kanallarındaki zorluklar da ticareti yavaşlatıyor. Analistler, sevkiyatların yeniden başlamasını beklese de küresel tarım piyasalarında belirsizliğin devam ettiğini belirtiyor.

İstersen bu metni ayrıca daha kısa ajans haberi formatında, gazete manşeti diliyle ya da analiz haberi şeklinde de düzenleyebilirim.

www.tarimdasondakika.com

Bakanlığın 2026 Yılı Performans Programı’nda yer alan “Kırsalda Tarımsal Faaliyetlerin Desteklenmesi Alt Programı” kapsamında, kırsal alanlarda ekonomik çeşitliliğin artırılması ve yerel kalkınma kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecek. Bu çerçevede üretici birlikleri ve aile işletmelerinin üretim kapasitesinin artırılması, kırsal iş gücünün istihdam edilebilirliğinin yükseltilmesi ve nüfusun kırsalda kalmasının teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Ekonomik yatırımlar ve yeni teknolojiler

Program kapsamında tarımsal pazarlama altyapısının geliştirilmesi, kırsal bölgelerde alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve ekonomik altyapının güçlendirilmesi için çeşitli yatırımlar yapılacak. Ayrıca üreticilerin yeni teknolojileri kullanmasının yaygınlaştırılması ve teknoloji içeren yatırımların desteklenmesi de planlanıyor.

Kadın çiftçilere yönelik projeler artırılacak

Kırsalda kadın girişimciliğinin güçlendirilmesi amacıyla kadın çiftçilere yönelik gelir getirici ve mesleki beceri kazandıran projelerin sayısı artırılacak. Geçen yıl 305 olan kadın çiftçilere yönelik proje sayısının bu yıl 340’a, 2028 yılına kadar ise 410’a çıkarılması hedefleniyor.

Organize tarım bölgeleri yaygınlaşacak

Tarım ile sanayi arasındaki entegrasyonun güçlendirilmesi amacıyla organize tarım bölgelerinin sayısının artırılması da planlanıyor. Bu sayede tarımsal üretimin daha verimli hale getirilmesi ve üretim zincirinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Bütçe kademeli olarak artacak

Alt program için ayrılan bütçe geçen yıl 14 milyar 793 milyon 860 bin lira olarak belirlenmişti. Bu yıl bütçe 19 milyar 794 milyon 994 bin liraya yükselirken, 2027’de 21 milyar 960 milyon 44 bin liraya, 2028’de ise 23 milyar 723 milyon 646 bin liraya ulaşması bekleniyor.

Kuraklık ve iklim değişikliğine uyum çalışmaları

İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine karşı da çeşitli çalışmalar yürütülecek. Sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması, su tüketimi ve karbon salımını azaltan yöntemler konusunda farkındalık oluşturulması hedefleniyor.

Ayrıca tarımsal üretimi yakından takip etmek ve kuraklık riskine karşı önlem almak amacıyla düzenli tarımsal kuraklık raporları hazırlanacak. Bu raporlarla erken uyarı ve risk yönetimi süreçlerinin daha etkin yürütülmesi amaçlanıyor.

www.tarimdasondakika.com

Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda sektör temsilcileriyle birlikte değerlendirmelerin sürdüğünü ifade eden Yumaklı, özellikle gübre tedariği konusunda herhangi bir sorun bulunmadığını vurguladı.

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Bakan Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:

“Son günlerde bölgemizde yaşanan gelişmelerin, başta gübre olmak üzere tarımsal üretimimizin girdi unsurlarına olası etkilerini sektör temsilcilerimizle koordinasyon içerisinde yakından takip ediyoruz.
Gübrede ülkemizin mevcut stokları yeterli seviyede olup, arz güvenliğini tehdit eden bir durum söz konusu değildir.
Süreci yakından takip etmeye devam ediyoruz.”

Bakanlığın açıklaması, özellikle üretim sezonunun devam ettiği bu dönemde çiftçilerin gübre teminine ilişkin kaygılarını gidermeyi amaçlıyor. Yetkililer, piyasada spekülatif söylemlere itibar edilmemesi gerektiğinin altını çiziyor.

www.tarimdasondakika.com

Geleneksel tarifler, yerel ürünler ve otantik lezzetleri bir araya getirerek dünya mutfaklarına dair kapsamlı listeler hazırlayan TasteAtlas, “Dünyanın En İyi 7 İnciri” sıralamasını açıkladı. Farklı ülkelerden seçkin incir çeşitlerinin yer aldığı listede Türkiye zirveye yerleşti.

İşte Dünyanın En İyi 7 İnciri

7. Col de Dame Noire – Fransa

Fransa kökenli “Col de Dame Noire”, koyu mor hatta siyaha çalan kabuğuyla dikkat çekiyor. “Hanımefendi boynu” anlamına gelen adı, meyvenin ince ve uzun formuna gönderme yapıyor. Geç olgunlaşan bu çeşit, olağanüstü tatlı aromasıyla listenin yedinci sırasında yer aldı.

6. Fiorone di Torre Canne – İtalya

İtalya’ya özgü “Fiorone di Torre Canne”, koyu yeşil dış kabuğu ve kırmızı, etli iç yapısıyla öne çıkıyor. Oldukça tatlı olan bu incir, tek başına tüketilebildiği gibi ekmek üzerinde de tercih ediliyor.

5. Fico Bianco del Cilento – İtalya

Dottato türüne ait olan “Fico Bianco del Cilento”, Campania bölgesindeki Salerno iline bağlı Cilento ve Vallo di Diano Milli Parkı’nda yetiştiriliyor. Beyaz incir türü olan bu özel çeşit, aroması ve kalitesiyle beşinci sırada kendine yer buldu.

4. Figue de Solliès – Fransa

Mor renkli “Figue de Solliès”, yoğun ve sert dokusunun yanı sıra parlak koyu kırmızı iç kısmıyla biliniyor. Isırıldığında hafif çıtır bir his bırakırken, kısa sürede ağızda dolgun ve yumuşak bir lezzete dönüşüyor.

3. Syka Vavronas Markopoulou Messongion – Yunanistan

Yunanistan’ın en iyi incirlerinden biri olarak gösterilen bu çeşit, siyaha yakın kabuğu ve son derece sulu, tatlı yapısıyla üçüncü sırada yer aldı.

2. Black Mission Figs – ABD

Amerika Birleşik Devletleri’nde yetiştirilen ve dünya çapında popüler olan Black Mission Figs, mor rengi ve yoğun tatlı aromasıyla ikinci sıraya yerleşti.

1. Aydın İnciri – Türkiye

Listenin zirvesinde ise Türkiye’nin gururu yer aldı. Aydın’ın verimli topraklarında yetişen Aydın inciri, lezzeti, aroması ve kalitesiyle gastronomi otoritelerinden tam not alarak dünyanın en iyi inciri seçildi.

TasteAtlas’ın açıkladığı bu liste, Türkiye’nin tarımsal zenginliğini bir kez daha gözler önüne sererken, Aydın incirinin uluslararası alandaki güçlü konumunu da pekiştirdi.

www.tarımdasondakika.com

Sarı mı beyaz mı?

Leblebi en çok iki ana türde biliniyor. Sarı leblebi; kabuğu ayrılmış, kavrulmuş ve genellikle tuzlu ya da baharatlı olarak tüketilen, koyu sarı-kahverengi tonlarında ve çıtır yapısıyla en yaygın çeşidi oluşturuyor.

Beyaz leblebi ise daha yumuşak dokusuyla ve hafif tatlımsı aromasıyla ayrışıyor. Günümüzde şekerli, çikolatalı, susamlı ve acı biberli gibi farklı aromalara sahip çeşitleri de bulunuyor. Bazı bölgelerde “çıtır” ya da “gevrek” olarak da adlandırılıyor.

Emek yoğun üretim süreci

Leblebi üretimi oldukça zahmetli aşamalardan oluşuyor. Genellikle iri ve kırmızı nohutlar tercih ediliyor. Nohutlar önce ıslatılıyor, dinlendiriliyor, ardından ısıtılıp birkaç kez kavruluyor. Kabuk ayrılma aşamasında nemlendirme uygulanıyor ve son kavurma işlemiyle lezzet ile çıtırlık kazandırılıyor.

Geleneksel üretimde odun ateşi kullanılırken, modern tesislerde özel fırınlar tercih ediliyor. Bu yöntemler hem uzun raf ömrü sağlıyor hem de besin değerinin korunmasına yardımcı oluyor.

Türkiye’de üretim özellikle Çorum, Denizli (Serinhisar) ve Kütahya (Tavşanlı) bölgelerinde yoğunlaşıyor. Çorum leblebisi, coğrafi işaretli ilk ürünlerden biri olarak yaklaşık 300 yıllık geçmişiyle biliniyor.

Kökeni Orta Doğu’ya uzanıyor

Leblebi kelimesi Farsça “leblebû”dan geliyor ve kavrulmuş nohut anlamını taşıyor. Kökeni Orta Doğu ve Anadolu’ya dayanan ürünün, Osmanlı döneminde yaygınlaştığı ve 17. yüzyılda Anadolu’da üretildiğine dair kayıtlar bulunduğu belirtiliyor.

Bugün Türkiye’nin yanı sıra İran, Suriye, Lübnan ve Ürdün gibi ülkelerde de benzer şekilde tüketiliyor.

Leblebi kilo aldırır mı?

Beslenme uzmanlarına göre leblebi, kilo aldıran bir atıştırmalık olmaktan ziyade kilo kontrolüne yardımcı bir besin olarak değerlendiriliyor. Yüksek lif ve bitkisel protein içeriği sayesinde uzun süre tokluk hissi sağlıyor.

Amerikalı diyetisyen SaVanna Shoemaker, Healthline’da yayımlanan makalesinde leblebinin iştahı azalttığını ve kilo yönetimine katkı sunduğunu belirtiyor. Düzenli tüketen kişilerde obezite riskinin yüzde 53 oranında azaldığını aktaran Shoemaker, düşük kalori yoğunluğu sayesinde sağlıklı kilo koruma stratejisi olabileceğini ifade ediyor.

Benzer şekilde Cleveland Clinic’ten beslenme uzmanı Amy Lane, yarım fincan leblebinin günlük lif ihtiyacının önemli bölümünü karşıladığını ve aşırı yeme eğilimini azalttığını vurguluyor.

Bilimsel derlemelerde de nohut ve humusun kilo yönetimi ile glukoz regülasyonunda olumlu rol oynadığı belirtiliyor. 21 randomize kontrollü çalışmayı inceleyen bir meta-analiz, günde yaklaşık 130 gram nohut tüketiminin ortalama 0,34 kilogramlık kilo kaybı sağladığını ortaya koyuyor.

John Sievenpiper ise nohut tüketiminin tokluğu yüzde 31 artırdığını ve uzun vadede kilo kontrolünü desteklediğini ifade ediyor.

Verywell Health’te yayımlanan değerlendirmelerde de kavrulmuş leblebinin düşük glisemik indeksi sayesinde kan şekerini dengeli yükselttiği ve kilo kontrolüne katkı sağladığı belirtiliyor.

Uzmanlardan porsiyon uyarısı

Diyetisyenler leblebiyi salatalara ekleyerek, çorbalarda kullanarak ya da ara öğün olarak tüketmeyi öneriyor. Ancak porsiyon kontrolünün önemli olduğu vurgulanıyor. Günlük bir porsiyonun yeterli olduğu, paketli ve aromalı ürünlerde ise katkı maddelerine dikkat edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Uzman görüşleri ve araştırmalar, leblebinin kilo aldırdığı yönündeki yaygın inanışın aksine, dengeli tüketildiğinde zayıflamaya destek olabileceğini ortaya koyuyor.

www.tarimdasondakika.com

Geçen yıl ocak ayında 2,37 milyar dolar olan ihracat, bu yılın aynı döneminde artış gösterirken; ithalat ise yüzde 7,68 yükselerek 2,18 milyar dolar oldu. Sektör, söz konusu dönemde 220 milyon dolarlık dış ticaret fazlası verdi. Birim ihracat değeri de yüzde 14,77 artışla ton başına 1.511 dolara çıktı.

En fazla yaş meyve ve sebze ihraç edildi

Ocak ayında en fazla ihracat yapılan ürün grubu yaklaşık 513 milyon dolarla yaş meyve ve sebze oldu. Şekerli mamuller 245 milyon dolar, balıkçılık ve su ürünleri ise 196 milyon dolarlık ihracatla ilk üçte yer aldı.

Ürün bazında ise en dikkat çekici artış mandalinada yaşandı. Mandalina ihracatı yüzde 138,45 artarak 198,4 milyon doları aştı ve ocak ayının en çok ihraç edilen ürünü oldu. Mandalinayı 91,1 milyon dolarla ambalajlı fındık, 88,8 milyon dolarla rafine ayçiçek yağı izledi.

İthalatta ilk sırada hayvan yemi

İthalat kalemlerinde 475 milyon dolarla hayvan yemi ilk sırada yer aldı. Bitkisel yağ ithalatı 384 milyon dolar, un sektörü ithalatı ise 143 milyon dolar olarak kaydedildi. Ürün bazında en fazla ithalat 158,4 milyon dolarla ham ayçiçek yağında gerçekleşti. Bu ürünü 141,9 milyon dolarla buğday ve 131,6 milyon dolarla sığır ithalatı takip etti.

İhracatta Irak ilk sırada

Ülke bazında en fazla ihracat 307,4 milyon dolarla Irak’a yapıldı. Almanya 192,9 milyon dolarla ikinci, Rusya Federasyonu ise 166,8 milyon dolarla üçüncü sırada yer aldı. Geçen yılın aynı dönemine göre Irak’a ihracat yüzde 12,65, Almanya’ya yüzde 8,24 ve Rusya Federasyonu’na yüzde 36,55 artış gösterdi.

İthalatta ise ilk sırayı 378,1 milyon dolarla Rusya Federasyonu aldı. Onu 158,8 milyon dolarla Ukrayna ve 156,4 milyon dolarla Brezilya izledi.

Ocak ayı verileri, sektörün küresel talep koşullarına rağmen ihracatta artış trendini koruduğunu ve katma değerli ürün satışlarında ivme kazandığını ortaya koydu.

www.tarimdasondakika.com

Fındıkta Verim Kaybı Riski

Türkiye’de son yıllarda en çok gündeme gelen istilacı tür olan Kahverengi kokarca, başta fındık olmak üzere birçok tarım ürününde kalite ve verim kaybına yol açıyor. Özellikle hasat dönemine yaklaşıldıkça zararın arttığı, ekonomik kaybın doğrudan üreticiye yansıdığı belirtiliyor.

Ağaç Gövdelerinde Sessiz Tahribat

Bölgesel ölçekte görülen ancak yüksek zarar potansiyeline sahip Turunçgil uzun antenli böceği ise ağaç gövdelerinde galeriler açarak bitkileri zayıflatıyor ve kurumalara neden oluyor. Tespit edilen alanlarda karantina uygulamaları devreye alınırken, enfekte ağaçlar sahadan uzaklaştırılarak yayılımın önüne geçilmeye çalışılıyor.

Yalancı Kelebekte Biyolojik Mücadele Başarısı

Geçmiş yıllarda yoğun popülasyona ulaşan Yalancı kelebek ise doğal düşman baskısı sayesinde büyük ölçüde gerilemiş durumda. Uzmanlar, bu gelişmenin biyolojik mücadelenin etkinliğini gösterdiğini ancak türün tamamen ortadan kalkmadığını ve iklim koşullarına bağlı olarak yeniden artış gösterebileceğini ifade ediyor.

Ilıman İklim Yayılımı Hızlandırıyor

Yetkililer, yaz ve kış aylarının sert geçmemesinin istilacı türler için uygun bir yaşam alanı sunduğunu belirtiyor. Bu nedenle mücadelenin dönemsel değil, sürekli ve planlı şekilde yürütülmesi gerektiği kaydediliyor. Erken uyarı sistemleri, feromon tuzakları ve biyolojik ajan destekli uygulamaların yaygınlaştırılması hedefleniyor.

“En Etkili Yöntem Tespit ve Takip”

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Öğretim Üyesi Kibar Ak, istilacı türlerle mücadelede temel yaklaşımın doğru tespit ve düzenli takip olduğunu belirtti. Ak, biyolojik mücadelenin öncelikli yöntem olması gerektiğini, ardından eradikasyon ve kültürel mücadele uygulamalarının devreye alınması gerektiğini, kimyasal mücadelenin ise son çare olarak düşünülmesi gerektiğini vurguladı.

Bölgede ayrıca “it dolahbacı” ya da “yalancı hıyar” olarak bilinen yabancı otların da yayılım gösterdiğine dikkat çekilirken, uzmanlar Doğu Karadeniz’de istilacı türlerle mücadelenin uzun vadeli ve entegre bir stratejiyle sürdürülmesi gerektiğinin altını çiziyor.

www.tarimdasondakika.com

En Fazla İhracat Yapılan Ülkeler

2025’te Türkiye’nin en çok domates sattığı ülkeler şunlar oldu:

• Romanya – 83,9 milyon dolar

• Ukrayna – 63,5 milyon dolar

• Rusya – 55,1 milyon dolar

• Bulgaristan – 39,9 milyon dolar

• Almanya – 23,4 milyon dolar

2026 İçin Beklentiler

Sera Yatırımcıları ve Üreticileri Birliği Başkanı Onur Girdap, 2025’te olumsuz hava koşullarına rağmen 401 milyon dolarlık ihracatın önemli bir başarı olduğunu belirtti.

Girdap’a göre:

• 2026’da kayıplar telafi edilecek.

• Yeni pazar arayışları sürüyor (özellikle Hollanda temasları dikkat çekiyor).

• Rusya ile ticari ilişkiler daha istikrarlı bir seviyeye geldi.

• Modern sera yatırımları verimliliği artıracak.

Genel Değerlendirme

• 2025’te gelir düşüşü yaşansa da ihracat hacmi güçlü kaldı.

• Avrupa pazarı ağırlığını koruyor.

• Devlet destekli sera yatırımları üretim artışını teşvik ediyor.

• Artan üretimin hem ihracat gelirlerini hem de iç piyasada arz istikrarını desteklemesi bekleniyor.

Özetle sektör, 2025’i temkinli kapatırken 2026 için büyüme ve yeni pazar hedefleriyle daha güçlü bir tablo öngörüyor.

www.tarimdasondakika.com

İl bazlı belirlenen öncelikli yatırım alanlarının destekleneceği program kapsamında:

• Katma değerli üretimin artırılması

• Nitelikli istihdamın güçlendirilmesi

• Yerel kalkınma vizyonunun sürdürülebilir ve somut projelerle hayata geçirilmesi amaçlanıyor

Kimler Yararlanabilecek?

• Gerçek ve tüzel kişiler başvuru yapabilecek.

• Başka bir destek programı kapsamında teşvik belgesine bağlanmış yatırımlar için başvuru kabul edilmeyecek.

• Bir yatırımcı, tek başına veya ortak olarak en fazla 5 başvuru yapabilecek.

Program kapsamında 81 ilde toplam 324 yatırım desteklenecek.

Öne çıkan yatırım başlıkları arasında:

• Entegre et ve süt hayvancılığı

• 4 yıldız ve üzeri konaklama tesisleri

• Jeotermal kaynaklı su ürünleri yetiştiriciliği

• Yaşlı bakım merkezleri

• Tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli üretim

• Mobilya üretimi

• Meyve-sebze işleme ve paketleme

• Entegre sera yatırımları.

• www.tarimdasondakika.com

Yeni düzenleme ile lif, tohum ve sap üretimi amacıyla kontrollü kenevir yetiştiriciliği, belirlenen 21 il ve bu illerin tüm ilçelerinde yapılabilecek. Yönetmelik aynı zamanda kenevirden elde edilecek tıbbi, sağlık, kişisel bakım ve destek ürünlerine yönelik üretim süreçlerini de yeniden tanımlıyor.

Yönetmelik kapsamında kenevirin endüstriyel, tıbbi ve kozmetik potansiyelinin, sıkı denetim ve kontrol mekanizmalarıyla değerlendirilmesi hedefleniyor.

Üretime İzin Verilen 21 İl

Kenevir yetiştiriciliğine izin verilen iller şöyle:

Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Konya, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Sivas, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak.

Bu iller dışında kenevir yetiştiriciliği yasaklanırken, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ihtiyaç halinde yeni illeri listeye ekleme yetkisi bulunuyor.

Tıbbi Üretime Sıkı Denetim

Lif, tohum ve sap odaklı üretim bu 21 ilde serbest bırakılırken, çiçek ve yaprak üretimini kapsayan tıbbi amaçlı yetiştiricilik daha sıkı kurallara bağlandı. Bu kapsamda üretim;

• Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) kontrolünde,

• Afyon Alkaloidleri Fabrikası sahasında veya

• Sağlık Bakanlığı onaylı, yüksek güvenlikli kapalı tesislerde yapılabilecek.

Başvurular ve Denetim Süreci

Üretim başvuruları her yıl 1 Ocak – 1 Nisan tarihleri arasında valiliklere yapılacak. Kenevirin amacı dışında kullanımını önlemek için üretim alanları kamera sistemleriyle izlenecek, düzenli kontroller ve denetimler uygulanacak.

Yeni yönetmeliğin, Türkiye’nin tarım ve sanayi potansiyelini artırması, yerli üretimi teşvik etmesi ve kenevirin tekstil, ilaç, kozmetik ve gıda gibi alanlardaki ekonomik değerini yükseltmesi bekleniyor. Konya gibi tarımsal gücü yüksek illerin listede yer alması, bölge çiftçileri için de yeni fırsatlar sunuyor.

www.tarimdasondakika.com

Bakan Yumaklı, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada, IPARD III Programı’nın 7’nci Başvuru Çağrı Dönemi değerlendirmelerinin tamamlandığını belirtti. Destek almaya hak kazanan projelerin hayata geçirilmesiyle birlikte, yaklaşık 2,9 milyar liralık yatırımın ülke ekonomisine kazandırılacağını ifade etti.

Yumaklı, IPARD projeleri sayesinde 214 girişimcinin hayallerine bir adım daha yaklaştığını vurgulayarak, bu yatırımların kırsalda üretim ve istihdama önemli katkı sağlayacağını dile getirdi.

Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu aracılığıyla verilen hibelerin, modern yatırımları teşvik ederek kırsal kalkınmayı güçlendirmeyi hedeflediğini belirten Yumaklı, “Üretimi, istihdamı ve bereketi kırsalda büyütmeye devam ediyoruz. Hayırlı olsun” dedi.

www.tarimdasondakika.com

Sektörün her geçen yıl büyümesini sürdürdüğünü belirten Yılmaz, 2025 yılı başında 150 milyon dolar olarak belirlenen ihracat hedefinin önce 155 milyon dolara yükseltildiğini, yıl sonunda ise beklentilerin de üzerine çıkılarak 160 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaşıldığını söyledi.

İhracattaki artışta Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesi (UR-GE) projeleri ve ticaret heyeti ziyaretlerinin etkili olduğunu vurgulayan Yılmaz, son dönemde çiçeğin hediye tercihi olarak daha fazla ön plana çıkmasının da sektöre olumlu yansıdığını ifade etti.

Türkiye’nin süs bitkileri ihracatında en büyük pazarının Hollanda olduğunu belirten Yılmaz, İngiltere, Almanya, Romanya ve Bulgaristan’ın da öne çıkan ülkeler arasında yer aldığını kaydetti. Son yıllarda Azerbaycan’a özellikle dış mekân süs bitkileri grubunda ciddi satışlar yapıldığını dile getiren Yılmaz, Türki Cumhuriyetleri, Körfez ülkeleri ve Irak’a yönelik ihracatın da artış gösterdiğini söyledi.

2026 yılına ilişkin beklentilerini de paylaşan Yılmaz, siparişlerin iyi seviyede olduğunu belirterek, “2025’te yakaladığımız 160 milyon dolarlık ihracat rakamı sektöre büyük bir özgüven kazandırdı. Bu yıl için hedefimizi 180 milyon dolar olarak belirledik ve bu hedefe ulaşacağımıza inanıyoruz” dedi.

www.tarimdasondakika.com

Merkezi Madrid’de bulunan UZK’nin Genel Direktörü Lillo, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Türkiye’nin zeytin dünyasında vazgeçilmez bir ülke olduğunu vurguladı. Son beş hasat dönemine (2020-2025) bakıldığında Türkiye’nin, İtalya’nın önünde dünyanın en büyük ikinci zeytinyağı üreticisi olduğunu belirten Lillo, ülkenin hem iç tüketimde hem de uluslararası pazarlarda hızla büyüdüğünü ifade etti.

Türkiye’nin dünya sağlığına katkı sağlayan önemli bir üretici haline geldiğini dile getiren Lillo, “Türkiye büyüyor ve zeytinyağında artık başaktör konumunda” dedi.

Lillo, 2024-2025 hasat döneminde sofralık zeytin üretiminde de Türkiye’nin, Mısır’ı geçerek dünyanın en büyük üreticisi olduğunu ve “olağanüstü bir hasat” yaşandığını aktardı. Aynı dönemde dünyada zeytinyağı ihracatının yüzde 25 arttığını belirten Lillo, bu artışa en büyük katkının yüzde 132 ile Türkiye’den geldiğini kaydetti.

Tüm bu verilerin Türkiye’nin zeytin sektöründeki dünya ikinciliği konumunu sağlamlaştırdığını ifade eden Lillo, Türkiye’nin 2023’ten bu yana UZK’de İcra Direktör Yardımcısı düzeyinde temsil edildiğini ve Konsey içinde son derece aktif bir rol üstlendiğini söyledi.

Türkiye’nin araştırma merkezleriyle kalite, üretim yöntemleri ve genetik kaynaklar konusunda önemli katkılar sunduğunu belirten Lillo, İzmir’deki Dünya Zeytin Koleksiyonu ile Ulusal Zeytin Gen Bankasının dünyadaki sayılı örnekler arasında yer aldığını ifade etti.

www.tarimdasondakika.com

Sektörün Açıklaması ve Gerekçeler

Türkiye Yem Sanayicileri Birliği Başkanı Karakuş, yaptığı açıklamada, yem fiyatlarında son dönemde yaşanan aşırı artışlara rağmen ramazan ayı bitene kadar fiyatları sabit tutma yönünde irade ortaya koyduklarını ifade etmiştir. Karakuş’a göre sektör, son üç yıldır yem fiyatlarını enflasyonun altında artırmak için bilinçli bir çaba içerisindedir.

Ancak özellikle son bir ayda ham madde fiyatlarında yaşanan “anormal” yükselişler, yem piyasasında kısa süreli bir fiyat hareketliliğine yol açmıştır. Buna rağmen sektör, mart ayının ortasına kadar fiyat artışına gitmeme yönünde ortak bir tutum benimsemiştir.

Kamu ile İstişare ve Ham Madde Sorunu

Karakuş, ham madde fiyatlarındaki oynaklığın önüne geçebilmek amacıyla başta Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) olmak üzere kamu kurumlarıyla istişarelerin sürdüğünü belirtmiştir. Bu durum, yem piyasasında fiyat oluşumunun yalnızca serbest piyasa dinamikleriyle değil, kamusal aktörlerin müdahale ve yönlendirmeleriyle de şekillendiğini göstermektedir.

Ham madde kaynaklı fiyat artışlarının geçici olduğunu öngördüklerini dile getiren Karakuş, özellikle hububat fiyatlarında geçmiş yıllarda olduğu gibi istikrarlı bir seyir beklediklerini vurgulamış; anormal artışlara izin verilmeyeceğini ifade etmiştir.

Mart Sonrası Piyasa Beklentisi

Karakuş’un açıklamalarında dikkat çeken bir diğer unsur, mart ayı sonuna ilişkin iyimser piyasa beklentisidir. Hububat ve yağlı tohumlarda küresel üretim rakamlarının olumlu geldiğini belirten Karakuş, önümüzdeki bir aylık süreçte yaşanan fiyat dalgalanmalarının geçici olduğunu savunmuştur.

Bu nedenle üreticilere çağrıda bulunularak, paniğe kapılmamaları, ani ve aşırı talep oluşturmamaları ve ihtiyaç fazlası yem alımına yönelmemeleri istenmiştir. Özellikle soya ürünlerinde küresel arz ve tedarik sorunlarına bağlı sınırlı bir fiyat hareketliliği yaşandığı, bunun da geçici olduğu ifade edilmiştir.

Enflasyon, Yem ve Hayvancılık Zinciri

Yem fiyatları; et, süt ve diğer hayvansal ürünlerin maliyet yapısını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle yem sektörünün fiyat sabitleme kararı, yalnızca sanayicileri değil, üreticileri ve nihai tüketicileri de ilgilendiren zincirleme bir etkiye sahiptir.

Karakuş’un “son üç yıldır olduğu gibi yine yem fiyatlarını enflasyonun altında artıracağız” yönündeki açıklaması, sektörün sosyal ve ekonomik sorumluluk bilinciyle hareket ettiğini ortaya koysa da, bu yaklaşımın sürdürülebilirliği ham madde maliyetleri ve kamu politikalarıyla doğrudan ilişkilidir.

Sonuç

Ramazan ayı boyunca yem fiyatlarının sabit tutulması yönündeki karar, kısa vadede hayvancılık sektöründe maliyet baskısını azaltıcı bir işlev görebilir. Ancak bu tür geçici önlemler, yapısal sorunların yerini tutmaz. Kalıcı fiyat istikrarı; yerli ham madde üretiminin artırılması, dışa bağımlılığın azaltılması ve kamu–özel sektör iş birliğinin şeffaf ve öngörülebilir bir zeminde sürdürülmesiyle mümkün olacaktır.

www.tarimdasondakika.com

Uygulamanın Gerekçesi ve Kapsamı

Ankara PERDER Başkanı Ramazan Gülhan, yaptığı yazılı açıklamada söz konusu uygulamanın, ramazan ayı öncesinde yükselen gıda talebi ve piyasa koşulları dikkate alınarak hayata geçirildiğini belirtmiştir. Amaç, artan fiyat baskısına karşı vatandaşın alım gücünü korumak ve temel gıdaya erişimi sürdürülebilir hâle getirmektir.

Gülhan, Et ve Süt Kurumu ile yaklaşık üç yıldır devam eden protokol sayesinde, piyasalardaki dalgalanmalara rağmen tüketicilerin uygun fiyatlı ve güvenilir ete erişiminin sağlandığını ifade etmiş; bu çalışmanın ticari bir kampanya değil, doğrudan toplumsal faydayı esas alan bir sosyal sorumluluk uygulaması olduğunu vurgulamıştır.

Sabit Fiyat Uygulamasına Dahil Marketler

Ramazan sonuna kadar geçerli olacak fiyat sabitleme uygulaması; Yunus, Altunbilekler, City Gross, Gimsa, Gimat Gross, Anka Gross, Fix Gross, Ata Gross, AHM Okyanus, ADL Okyanus, Aru Gross, Bildirici, Kent Gross, Güreller, Ada Gross, Burak, Soykan, GrossA ve Gürkanlar marketlerinin Ankara’daki şubelerinde uygulanacaktır.

Bu marketlerde ESK tarafından piyasaya arz edilen ithal kırmızı et ve tereyağı ürünleri, belirlenen fiyatlar üzerinden tüketiciye sunulacaktır.

Sabitlenen Ürün Fiyatları

Protokol kapsamında belirlenen satış fiyatları şu şekildedir:

• Kıyma: 485 TL

• Kuşbaşı: 510 TL

• Tranç: 535 TL

• Kontrfile: 900 TL

• Antrikot: 1.000 TL

• Bonfile: 1.200 TL

• Tereyağı: 384 TL

Piyasa Dengesi ve Tüketici Koruması

Uygulamanın temel hedefi; ramazan döneminde sıkça karşılaşılan fahiş fiyat artışlarının önüne geçmek, erişilebilir gıda arzını devam ettirmek ve tüketici lehine piyasa dengesini korumaktır. Bu yönüyle protokol, serbest piyasa koşullarına doğrudan müdahale niteliği taşımaktan ziyade, kamu kurumu–özel sektör iş birliği yoluyla dengeleyici bir mekanizma olarak değerlendirilebilir.

Sonuç

Gıda fiyatlarının yükseldiği ve alım gücünün giderek daraldığı bir ekonomik ortamda, kamu kurumları ile perakende sektörünün iş birliği içinde geliştirdiği bu tür uygulamalar, kısa vadede tüketicinin korunması açısından önemli bir işlev görmektedir. Ancak kalıcı çözüm; geçici fiyat sabitlemelerinden ziyade, üretim maliyetlerini düşüren, arz güvenliğini sağlayan ve etkin denetimi esas alan yapısal politikalardan geçmektedir.

www.tarimdasondakika.com

Greenpeace Türkiye’nin RASFF verilerinden derlediği bilgilere göre, 2025 yılında Avrupa’ya ihraç edilen gıdalarda pestisit kalıntısı nedeniyle en fazla bildirim 124 vaka ile Hindistan hakkında yapıldı. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye, ardından Mısır (88), Çin (48) ve Brezilya (34) izledi.

En Çok Geri Çevrilen Ürün: Biber

Türkiye’den Avrupa sınırında geri çevrilen ürünlerin başında biber geldi. Geri dönen ürünler arasında biberi domates ve nar izledi. Verilere göre sınırdan çevrilen ürünler şöyle sıralandı:

• Biber: 27

• Domates: 9

• Nar: 5

• Limon: 4

• Asma yaprağı: 2

• Armut, greyfurt, mandalina, şeftali: 1’er bildirim

Biberle ilgili yapılan 27 bildirimin 8’inin formetanate maddesinden kaynaklandığı belirtildi. Bu maddenin son derece toksik olduğu ve Türkiye’de kullanımının yasak olduğu ifade edildi.

“İki Yıldır Aynı Tablo Endişe Verici”

Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, Türkiye’nin son iki yıldır pestisit bildirimlerinde ikinci sırada yer almasının kaygı verici olduğunu söyledi. Pestisit analiz sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurgulayan Özyer, mahkemenin de geçen yılın sonunda bu verilerin açıklanması yönünde karar verdiğini hatırlattı.

RASFF verilerinin önemli bir uyarı mekanizması sunduğunu belirten Özyer, “Veriler kıymetli ancak ortaya koyduğu tablo endişe verici. 2024’te sınırdan en çok dönen ürün biberdi, 2025’te de aynı tabloyla karşı karşıyayız. Bu durum biber üretiminde sistemik bir sorun olabileceğini düşündürüyor” değerlendirmesinde bulundu.

İhracat ve Gıda Güvenliği Baskı Altında

Uzmanlar, art arda gelen bildirimlerin hem Türkiye’nin ihracat performansını hem de gıda güvenliği algısını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Pestisit denetimlerinin tarladan sofraya kadar tüm aşamalarda güçlendirilmesi gerektiği vurgulanırken, ihracatta sürdürülebilirliğin ancak şeffaflık ve etkin kontrol mekanizmalarıyla sağlanabileceği ifade ediliyor.

www.tarimdasondakika.com

Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri verilerine göre Türkiye, geçen yıl 51 ülkeye toplam 402 bin 234 ton domates ihraç etti. Bir önceki yıl 426 milyon 707 bin dolar olan ihracat geliri, 2025’te sınırlı bir düşüşle 401 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti.

En Fazla İhracat Romanya’ya

Türkiye’nin domates ihracatında ilk sırada Romanya yer aldı. Bu ülkeye yapılan ihracat 83 milyon 869 bin dolar olarak kaydedildi. Romanya’yı sırasıyla Ukrayna (63,5 milyon dolar), Rusya (55,1 milyon dolar), Bulgaristan (39,9 milyon dolar) ve Almanya (23,4 milyon dolar) izledi.

“2026 Yılı Çok Daha Güçlü Olacak”

Sera Yatırımcıları ve Üreticileri Birliği Başkanı Onur Girdap, domates ihracatının Türkiye tarımı açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu belirterek, geçen yıl yaşanan olumsuz hava şartlarının üretimi etkilediğini söyledi.

Girdap, “Tüm olumsuzluklara rağmen 401 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaşmamız sektörümüz adına önemli bir başarıdır. 2026 yılı için oldukça umutluyuz. Geçen yıl yaşanan kayıpları telafi ederek daha yüksek ihracat rakamlarına ulaşacağımıza inanıyoruz” dedi.

Yeni Pazar Arayışları Sürüyor

Yeni pazarlara yönelik çalışmaların hız kesmeden devam ettiğini ifade eden Girdap, Avrupa başta olmak üzere farklı ülkelerle temasların sürdüğünü aktardı. Hollanda’ya gerçekleştirilen sektör ziyaretlerine dikkat çeken Girdap, Rusya ile ticari ilişkilerin de olumlu bir seviyeye geldiğini belirtti.

Sera Yatırımları Verimliliği Artırıyor

Devletin sera yatırımlarına sağladığı desteklerin üretim kapasitesini artırdığını vurgulayan Girdap, modern seraların yaygınlaşmasıyla birlikte hem verimliliğin hem de kalite standartlarının yükseldiğini söyledi.

Artan üretimin iç piyasaya da olumlu yansıyacağını belirten Girdap, “Hedefimiz; üreticinin kazandığı, tüketicinin uygun fiyatla kaliteli ürüne ulaştığı ve ihracatçının yeni pazarlara açıldığı sürdürülebilir bir tarım yapısı oluşturmak” ifadelerini kullandı.

www.tarimdasondakika.com

Yeni fiyat, daha önce 19,60 lira olarak belirlenen çiğ süt tavsiye fiyatına göre artış anlamına geliyor. USK, söz konusu fiyatın piyasa koşulları dikkate alınarak Nisan 2026’da yeniden değerlendirileceğini duyurdu.

Alınan kararın, artan üretim maliyetleri karşısında süt üreticisini desteklemeyi amaçladığı belirtildi.

www.tarimdasondakika.com

Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) verilerine göre, su ürünleri ihracatı bir önceki yıla kıyasla yüzde 11 artış gösterdi. Sektör, 2024 yılında ilk kez 2 milyar dolar eşiğini aşarken, 2025’te bu rakamı daha da yukarı taşıdı. Geçen yıl toplam 280 bin ton su ürünü ihraç edildi.

İhracatta en yüksek gelir 666 milyon dolarla levrekten elde edildi. Levrek ihracatını 585 milyon dolarla çipura, 520 milyon dolarla Türk somonu ve 122 milyon dolarla alabalık izledi. Bir önceki yıla göre levrek ihracatı yüzde 17, çipura yüzde 15, Türk somonu ise yüzde 14 artış kaydetti.

Türkiye’nin su ürünleri ihracatında en büyük pazarı Rusya oluşturdu. Bu ülkeyi sırasıyla İtalya, Hollanda, Yunanistan ve İngiltere takip etti.

İhracat 25 Yılda 38 Kat Arttı

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ufuk Atakan Demir, sektörün son yıllarda büyük bir ivme yakaladığını belirtti. Türkiye’nin Ege ve Akdeniz’de çipura ve levrek, Karadeniz’de Türk somonu, iç sularda ise alabalık üretimiyle öne çıktığını vurgulayan Demir, “2000 yılında su ürünleri ihracatımız yalnızca 59 milyon dolardı. Tarım ve Orman Bakanlığımızın stratejik planlamaları ve destekleriyle sektörümüz bugün 38 kat büyüdü” dedi.

Hedef 2,5 Milyar Dolar

Türkiye’nin su ürünleri yetiştiriciliğinde büyük bir potansiyele sahip olduğuna dikkat çeken Demir, yeni üretim alanlarının açılmasının önemine işaret etti. Modern teknolojiye sahip tesis ve çiftliklerle rakip ülkelere kıyasla avantaj sağladıklarını ifade eden Demir, “Halihazırda 93 ülkeye ihracat yapıyoruz. İlk hedefimiz 2,5 milyar doları aşmak, ardından 3 milyar dolar seviyelerine ulaşmak” diye konuştu.

www.tarimdasondakika.com

Sarıyer’de balıkçılarla bir araya gelen Bakan Yumaklı, sektörün 2025 yılını değerlendirdi. Üretim planlaması ve kota sisteminin başarıya doğrudan katkı sağladığını belirten Yumaklı, elde edilen sonucun sürdürülebilir balıkçılık politikalarının bir göstergesi olduğunu ifade etti.

Bakanlık verilerine göre rekor üretimin yaklaşık 400 bin tonu avcılıktan, 600 bin tonu ise yetiştiricilik faaliyetlerinden elde edildi. Nihai rakamların Türkiye İstatistik Kurumu tarafından haziran ayında açıklanması bekleniyor.

Su Ürünleri İhracatı 2 Milyar Dolara Dayandı

Su ürünleri sektörünün ekonomik katkısına da dikkat çeken Yumaklı, 2025 yılında ihracatın 2 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirtti. İklim değişikliğinin denizler üzerindeki etkilerine rağmen sektörün yılı başarılı şekilde tamamladığını vurgulayan Yumaklı, alınan önlemler ve sektörle yürütülen istişarelerin önemine işaret etti.

Hamside Güçlü Performans

2025 yılında hamsi üretiminin de beklentilerin üzerine çıktığını aktaran Bakan Yumaklı, toplam üretimin 245 bin ton olarak gerçekleştiğini bildirdi. Koruma ve kullanım dengesinin titizlikle uygulanmasının, hem üretimin artmasını hem de balık stoklarının korunmasını sağladığını ifade etti.

Bakan Yumaklı, 2026 yılında da balıkçılık sektörünün üretim ve ihracatta büyümesini sürdürmesi için sektör temsilcileriyle birlikte çalışmaya devam edeceklerini belirtti.

www.tarimdasondakika.com