Avrupa Birliği’ne yönelik gıda ihracatında pestisit kalıntıları yeniden gündemde. Avrupa Komisyonu’nun Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2025 verilerine göre, Türkiye pestisit nedeniyle en fazla bildirim alan ülkeler arasında ikinci sırada yer aldı. Türkiye’den yapılan 105 bildirimin 51’i sınırdan geri çevrildi.
Greenpeace Türkiye’nin RASFF verilerinden derlediği bilgilere göre, 2025 yılında Avrupa’ya ihraç edilen gıdalarda pestisit kalıntısı nedeniyle en fazla bildirim 124 vaka ile Hindistan hakkında yapıldı. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye, ardından Mısır (88), Çin (48) ve Brezilya (34) izledi.
En Çok Geri Çevrilen Ürün: Biber
Türkiye’den Avrupa sınırında geri çevrilen ürünlerin başında biber geldi. Geri dönen ürünler arasında biberi domates ve nar izledi. Verilere göre sınırdan çevrilen ürünler şöyle sıralandı:
-
Biber: 27
-
Domates: 9
-
Nar: 5
-
Limon: 4
-
Asma yaprağı: 2
-
Armut, greyfurt, mandalina, şeftali: 1’er bildirim
Biberle ilgili yapılan 27 bildirimin 8’inin formetanate maddesinden kaynaklandığı belirtildi. Bu maddenin son derece toksik olduğu ve Türkiye’de kullanımının yasak olduğu ifade edildi.
“İki Yıldır Aynı Tablo Endişe Verici”
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, Türkiye’nin son iki yıldır pestisit bildirimlerinde ikinci sırada yer almasının kaygı verici olduğunu söyledi. Pestisit analiz sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini vurgulayan Özyer, mahkemenin de geçen yılın sonunda bu verilerin açıklanması yönünde karar verdiğini hatırlattı.
RASFF verilerinin önemli bir uyarı mekanizması sunduğunu belirten Özyer, “Veriler kıymetli ancak ortaya koyduğu tablo endişe verici. 2024’te sınırdan en çok dönen ürün biberdi, 2025’te de aynı tabloyla karşı karşıyayız. Bu durum biber üretiminde sistemik bir sorun olabileceğini düşündürüyor” değerlendirmesinde bulundu.
İhracat ve Gıda Güvenliği Baskı Altında
Uzmanlar, art arda gelen bildirimlerin hem Türkiye’nin ihracat performansını hem de gıda güvenliği algısını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Pestisit denetimlerinin tarladan sofraya kadar tüm aşamalarda güçlendirilmesi gerektiği vurgulanırken, ihracatta sürdürülebilirliğin ancak şeffaflık ve etkin kontrol mekanizmalarıyla sağlanabileceği ifade ediliyor.
www.tarimdasondakika.com
