Türkiye, 2025 yılında tarımda son yılların en ağır kayıplarının yaşandığı bir süreci geride bıraktı. Yılın ilk aylarında etkili olan zirai don felaketi, ardından gelen kuraklık, yüksek üretim maliyetleri, düşük ürün fiyatları ve plansız üretim tarım sektörünü derinden sarstı. Sektör temsilcileri, ülke genelinde yaygın olarak üretilen ürünlerin büyük bölümünde çiftçilerin yılı zararla kapattığını açıkladı.
Şubat, mart ve nisan aylarında meydana gelen zirai don, başta meyve olmak üzere birçok üründe ciddi rekolte kayıplarına yol açtı. Donun ardından yaşanan kuraklık ise özellikle kuru tarım yapılan bölgelerde üretimi daha da baskıladı. Bu süreç, yalnızca üreticiyi değil, gıda arzı ve enflasyon başlıklarını da ekonomi gündeminin üst sıralarına taşıdı.
Rekolte Geriledi, Maliyet Arttı
2025 yılında tarımsal üretim;
-
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde yüzde 9,
-
Sebzelerde yüzde 0,9,
-
Meyve, içecek ve baharat bitkilerinde yüzde 30,9 oranında azaldı.
Tarımda temel kabul edilen 20 ürünün 14’ü üreticisine kaybettirirken, yalnızca 6 ürün kazandırdı.
Çiftçiyi Zarara Uğratan Ürünler
Buğday, arpa, ayçiçeği, pamuk, patates, soğan, mercimek, narenciye, üzüm, domates, zeytin ve özellikle kayısı, üreticinin en çok zarar ettiği ürünler arasında yer aldı. Kayısıda rekoltenin yaklaşık yüzde 74 düşmesi, birçok bölgede üretimin neredeyse durma noktasına gelmesine neden oldu.
Tahıl grubunda ise kuraklığa ek olarak düşük alım fiyatları ve prim desteğinin yetersiz kalması, çiftçinin gelirini baskıladı. İthalat politikaları da iç piyasada fiyatların yükselmesini engelledi.
Az Sayıda Ürün Kazandırdı
Zorlu yıla rağmen şeker pancarı, çay, elma, Antep fıstığı, muz ve fındık, üreticinin yüzünü güldüren ürünler oldu. Özellikle Antep fıstığı ve fındıkta, düşük rekolteye bağlı fiyat artışı çiftçinin gelirini korumasını sağladı. Şeker pancarı ise üretim hacmi ve sanayiye katkısıyla öne çıktı.
Sektörden Uyarı: Üretimden Kopuş Yaşanabilir
Sektör temsilcileri, 2025’te yaşanan tabloya dikkat çekerek planlı üretim, girdi maliyetlerinin düşürülmesi, etkin destekleme politikaları ve ihracat teşviklerinin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Aksi halde önümüzdeki yıllarda üretimden kopuşların artabileceği ve gıda fiyatlarında kalıcı baskı oluşabileceği uyarısında bulunuldu.
www.tarimdasondakika.com